Vốn ODA là gì

113,559 triệu Euro vốn ODA cho Việt Nam trong năm 2021 - Tạp chí Tài chính

Các nước phát triển đã hỗ trợ những nước nghèo đang phát triển thông qua nhiều hình thức, trong đó có cho vay vốn ODA. Vốn ODA là gì? Đây là một hình thức hỗ trợ phát triển quốc tế, được các nước phát triển cung cấp cho những nước nghèo để hỗ trợ các dự án phát triển của chúng.

Vốn ODA là gì

Vốn Hợp tác Phát triển Chính thức (ODA) là một loại viện trợ không hoàn lại hoặc có hoàn lại hoặc tín dụng ưu đãi (vay với lãi suất thấp) của chính phủ, cơ quan thuộc Liên hợp quốc, tổ chức phi chính phủ, tổ chức tài chính quốc tế (IMF, WB, ADB) để cung cấp cho các nước đang và kém phát triển.

Thực trạng và giải pháp cho vay lại vốn ODA - Tạp chí Tài chính

Hình thức cung cấp vốn ODA

Theo Điều 4 của Nghị định 56/2020/NĐ-CP về quản lý và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài, các phương thức cung cấp vốn bao gồm: chương trình, dự án, phi dự án và hỗ trợ ngân sách.

Ưu điểm và nhược điểm vốn ODA

Ưu điểm vốn ODA

  • Nguồn ODA cung cấp một số lợi ích cho phát triển của các nước, bao gồm cơ sở hạ tầng, giáo dục và kinh tế.
  • Nó cũng cung cấp lãi suất thấp (dưới 3%, trung bình từ 1-2%/năm) và thời gian cho vay và ân hạn dài (25-40 năm và 8-10 năm tương ứng).
  • Ngoài ra, nguồn vốn ODA cũng có một phần viện trợ không hoàn lại, thấp nhất là 25% của tổng số vốn ODA.

113,559 triệu Euro vốn ODA cho Việt Nam trong năm 2021 - Tạp chí Tài chính

Nhược điểm của ODA

  • Các nước giàu có lợi từ viện trợ ODA đều có chính sách riêng hướng vào một số lĩnh vực mà họ quan tâm hay họ có lợi thế, bao gồm mở rộng thị trường, mở rộng hợp tác có lợi cho họ, đảm bảo mục tiêu về an ninh – quốc phòng hoặc theo đuổi mục tiêu chính trị. Những mục tiêu ưu tiên này thay đổi cùng với tình hình phát triển kinh tế – chính trị – xã hội trong nước, khu vực và trên thế giới.
  • Nước tiếp nhận ODA được yêu cầu phải thực hiện các biện pháp để giảm bớt hàng rào thuế quan và bảo hộ các ngành công nghiệp non trẻ, cũng như bảng thuế xuất nhập khẩu hàng hoá của nước tài trợ. Ngoài ra, nước tiếp nhận ODA cũng được yêu cầu mở rộng thị trường bảo hộ cho các danh mục hàng hoá mới của nước tài trợ, cũng như cung cấp những ưu đãi đối với các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài để họ có thể đầu tư vào những lĩnh vực hạn chế nhưng có khả năng sinh lời cao.

Phân loại vốn ODA

Vốn hợp tác phát triển chính thức bao gồm cả viện trợ ràng buộc (chi tại nước viện trợ), viện trợ không ràng buộc (chỉ ở bất kì nước nào) và viện trợ ràng buộc một phần (một phần chi ở nước viện trợ, phần còn lại chỉ ở bất kì nơi nào). Ngoài ra, vốn hợp tác phát triển chính thức còn được phân loại theo góc độ “vay – trả” như: viện trợ không hoàn lại, viện trợ hỗn hợp và viện trợ có hoàn lại.

Viện trợ không hoàn lại

Viện trợ không hoàn lại là một hình thức vay vốn mà nước vay không cần phải hoàn trả lại. Nguồn vốn này sẽ được sử dụng để thực hiện các dự án theo thỏa thuận của 2 nước với điều kiện là các nhà thầu dự án sẽ do bên cho vay đảm nhận. Viện trợ không hoàn lại cũng có thể được xem như là một nguồn thu ngân sách của nhà nước, được cấp phát lại theo nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

Vốn vay oda là gì

Viện trợ có hoàn lại

Tín dụng ODA được cung cấp với lãi suất ưu đãi và thời gian trả nợ thích hợp, chiếm một tỉ trọng lớn trong tổng số vốn trên thế giới. Nó thường được sử dụng cho các dự án về cơ sở hạ tầng thuộc các lĩnh vực giao thông vận tải, nông nghiệp, thủy lợi, năng lượng… để tạo nên một nền tảng vững chắc cho ổn định và tăng trưởng kinh tế. Các điều kiện ưu đãi bao gồm: lãi suất thấp, thời gian trả nợ dài và có khoảng thời gian không trả lãi hoặc trả nợ. Nó không được sử dụng cho mục tiêu xã hội, môi trường.

Ưu và nhược điểm của vốn ODA

Ưu điểm 

Nguồn ODA cung cấp cho các nước nền tảng để phát triển cơ sở hạ tầng, giáo dục và kinh tế. Nó cũng cung cấp lãi suất thấp (dưới 3%, trung bình từ 1-2%/năm) và thời gian cho vay và ân hạn dài (25-40 năm mới phải hoàn trả và thời gian ân hạn 8-10 năm). Ngoài ra, trong tổng số vốn ODA, cũng có một phần viện trợ không hoàn lại, thấp nhất là 25%.

Đề xuất mới về quản lý và sử dụng vốn ODA

Nhược điểm 

  • Các nước giàu có thể có lợi thế từ viện trợ ODA bằng cách mở rộng thị trường, hợp tác có lợi cho họ, đảm bảo mục tiêu về an ninh – quốc phòng hoặc theo đuổi mục tiêu chính trị. Do đó, họ đều có chính sách riêng hướng vào các lĩnh vực mà họ quan tâm hoặc có lợi thế từ đó (những mục tiêu ưu tiên này thay đổi cùng với tình hình phát triển kinh tế – chính trị – xã hội trong nước, khu vực và trên thế giới).
  • Kinh tế của nước tiếp nhận ODA được yêu cầu phải thực hiện dỡ bỏ hàng rào thuế quan bảo hộ các ngành công nghiệp non trẻ và bảng thuế xuất nhập khẩu hàng hoá của nước tài trợ. Ngoài ra, nước tiếp nhận ODA cũng được yêu cầu mở rộng thị trường bảo hộ cho những danh mục hàng hoá mới của nước tài trợ; cung cấp ưu đãi cho các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài như cho phép họ đầu tư vào những lĩnh vực hạn chế, có khả năng sinh lời cao.
  • Các nước giàu cung cấp ODA cho các nước nghèo thường bao gồm việc mua các sản phẩm từ các nước này, nhưng đôi khi không phù hợp hoặc thậm chí là không cần thiết. Ví dụ, trong các dự án ODA trong lĩnh vực đào tạo, lập dự án và tư vấn kỹ thuật, phần trả cho các chuyên gia nước ngoài thường chiếm đến hơn 90% của tổng chi phí, trong khi chi phí thực tế cần thuê chuyên gia trên thị trường lao động thế giới thường rất thấp.
  • Nước cấp ODA có thể tham gia gián tiếp vào các dự án ODA bằng cách đồng ý các danh mục dự án và cung cấp hàng hoá, dịch vụ do họ sản xuất. Ngoài ra, họ cũng có thể tham gia bằng cách cung cấp hỗ trợ chuyên gia hoặc nhà thầu.
  • Tình trạng thất thoát, lãng phí vốn ODA; thiếu chiến lược, quy hoạch hợp lý để thu hút và sử dụng vốn; trình độ quản lý thấp, thiếu kinh nghiệm trong quá trình tiếp cận và xử lý, điều hành dự án.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ ngay

Liên hệ
"